M. Rahimi1, D. Göğüş2, G. Kaya3, P. Bozkurt4, S. Çömlek2

1İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Anesteziyoloji ABD., Uzm. Dr.
2Metropolitan, Florence Nightingale Hastanesi, Uzm. Dr.
3İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Anesteziyoloji ABD., Prof. Dr.
4İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fak. Anesteziyoloji ABD., Doç. Dr.

Anahtar Kelimeler: Hasta kontrollü analjezi, morfin, pediatrik

Özet

Çalışmamızda hasta kontrollü analjezi yöntemi 5 yaş üzerindeki çocuk hastalarda 2 farklı doz morfin seçilerek uygulandı. Majör cerrahi girişim geçirecek, yaşları 5 ile 15 arasında değişen ve kooperasyon kurulabilen 28 hasta çalışma kapsamına alındı. Hastalara indüksiyondan sonra 0.1 mg/kg morfin i.v. verildi. Postoperatif dönemde, A grubuna dahil hastalardan (n=12) 0-20 kg. ağırlığında olanlara 0.5 mg, 20-30 kg ağırlığındakilere 1 mg, 30-40 kg hastalara 1.5 mg, 40 kg’dan fazla çocuklara 2 mg, Grup B’ye (n=16) (yüksek doz) ise aynı ağırlıkta bulunan çocuklara sırayla 1, 1.5, 2, 2.5 mg bolus morfin dozlarıyla HKA uygulandı. Dört saatlik maksimum doz 400 mcg /kg olarak ayarlandı. Postoperatif dönemde uygulama ile ilgili komplikasyonlar (bulantı, kusma, kaşıntı, idrar retansiyonu v.s.) SpO2, solunum frekansı, KAH ve SAB, sedasyon skorları ve ağrı skorları 24 saatlik süre boyunca kaydedildi. Grup A’da 24 saatlik ortalama ağrı skoru 2.15±0.47, sedasyon skoru 0.79±0.23, B grubunda ağrı skoru 1.67±0.5, sedasyon skoru 0.87±0.3 olarak bulundu. A grubu 24 saatte toplam 19.5±12.2 mg. (29 mcg /kg/saat) morfin kullanırken, grup B’nin toplam 39.5 ± 17.6 mg (50 mcg /kg/saat) morfin kullandığı tespit edildi (p=0,02). Her iki doz bolus morfin uygulaması kardiyorespiratuar komplikasyon yaratmamış, hemodinamide stabilite sağlanmıştır. A grubunda 7, B grubunda 8 vakada kusma ve 3 hastada kaşıntı saptandı. Tüm hastalarda ilk 8 saatte barsak hareketleri başladı. Yüksek doz morfin uyguladığımız grupta daha iyi analjezi ve cerrahi sonrası arzu edilen sedasyon sağlanmıştır. Morfin kullanımının % 75’i yüksek doz grubunda ilk 12 saat içinde olmuş, sonraki saatlerde ilaç kullanım isteği azalmıştır. Düşük doz grubunda ise ilk 12 saatten sonra böyle bir azalma söz konusu olmamıştır. İstek ve kullanım arasında ulaşılan bu ilişki nedeniyle yüksek doz morfinin daha başarılı olduğu sonucuna varılmıştır.