Ayşegül Turaç1, Şebnem Rumeli Atıcı2

1Nizip Devlet Hastanesi, Anestezi Bölümü, Nizip, Gaziantep
2Mersin Üniveristesi Tıp Fakültesi, Algoloji Bilim Dalı, Mersin.

Anahtar Kelimeler: Ağrılı Kriz, Çocuk Hasta, Hasta Kontrollü Analjezi, Orak Hücre Anemisi.

Özet

Amaç: Orak hücreli anemi (OHA) tanılı çocukların ağrılı krizlerinde, Hasta Kontrollü Analjezi (HKA) yöntemi ağrı tedavisinde tercih edilen bir yöntemdir.Bu çalışma ile OHA tanılı çocuklarda iv HKA yöntemini uygulayan sağlık personeli ve ebevenlerin, yöntem hakkındaki düşüncelerinin ve ilaç uygulama tutumlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Algoloji Bilim Dalı tarafından iv HKA yöntemi uygulanan OHA tanılı çocuk hastaların ebeveynleri (n= 54) ve tedavileri ile ilgilenen sağlık personelleri (doktor, hemşire) (n=32) olmak üzere toplam 86 kişi çalışmaya alındı. Yöntemin etkinliğinin değerlendirilmesi için katılımcılara anket uygulandı.Kullanıcıların HKA yöntemi hakkındaki bilgi düzeyleri, avantaj ve dezavantajları hakkındaki görüşleri sorgulandı. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Sağlık personellerinin %65,6’sı (n=21) HKA yönteminin “akut dönemde gerekli” olduğunu düşündüğü saptandı.Ağrının gece ve gündüz daha iyi kontrol edildiğini düşünenlerin oranı % 93 (n=80) idi.Ebeveynlerin %83,3’ü (n=45) sağlık personelinin %87,5’i (n=28) yöntemin ilaca ulaşamama korkusunu azalttığını belirtmiş idi.Ağrının yeniden başlama korkusundaki azalma sağlık personeline göre ebeveynlerde daha belirgindi (sırasıyla %37, %9,4) (p<0,05).Bağımlılık ve yüksek doz ilaç endişesi nedeniyle ebeveynlerin %87’sinin (n=47) istek dozunu kullanmak için ağrı şiddetinin artmasını beklediği saptandı.Yöntemin dezavantajı olarak en çok alarmların giderilmesi (%48; n=26) ve tekrar doldurma için beklenilen sürenin (%48; n=26) uzunluğu belirtilmiş idi.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda, OHA’li çocukların ağrılı durumlarında iv HKA yönteminin hem sağlık personelleri hem de ebeveynler tarafından etkili bulunduğu saptandı.Bununla birlikte kullanıcıların ilaç hakkındaki yanlı bilgilerinin yeterli analjezi düzeyine ulaşmayı engelleyebileceği fark edildi.Yöntemin etkinliğinin arttırılabilmesi için kullanıcı endişelerinin yanıt bulacağı eğitimlerin düzenlenmesinin gerekli olduğu kanısına varıldı.