E. Başağan Moğol1, Ç. Alp2, N. Uçkunkaya1, Ş. Şahin1, G. Türker1

1Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Bursa, Türkiye
2Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Hasta kontrollü analjezi, morfin, meperidin, metamizol

Özet

Bu çalışmada; ASA I-II grubuna giren, 25-60 yaş arasındaki 60 olguda abdomen cerrahisinden sonra; morfin, meperidin ve metamizol, Hasta Kontrollü Analjezi (HKA) yöntemi kullanılarak, analjezik etki ve yan etkiler yönünden karşılaştırıldı. Randomize, çift kör olarak planlanan çalışmamıza dahil edilen hastalar üç gruba ayrıldı ve premedikasyon uygulanmadı. Anestezi indüksiyonu 5-6 mg/kg Na tiopental, 1 µg/kg fentanil, 0.1 mg/kg vekuronyum ile yapıldı. Anestezi idamesi % 50 O2 - % 50 N2O, isofluran gaz karışımı ile sağlandı. Hazırlanan şu 3 solüsyon HKA yöntemi ile verildi:
Grup A: 100 ml izotonik NaCl içinde 100 mg morfin hidroklorür (1 mg/ml)
Grup B: 100 ml izotonik NaCl içinde 1000 mg meperidin (10 mg/ml)
Grup C: 100 ml izotonik NaCl içinde 10.000 mg metamizol (100 mg/ml)
Ayılma odasında tüm olgulara, ağrı skoru 2 ve üzerinde olduğunda yükleme dozu olarak, hazırlanan solüsyondan 0.05 ml/kg verildi. Tüm gruplar için HKA cihazı; bolus dozu 1 ml, kilitlenme süresi 10 dakika olarak programlandı. Olgular operasyonu izleyen ilk 4 saat için bir saatlik, 4-24 saatler için iki saatlik, 24-48 saatler için 4 saatlik aralarla değerlendirildi. Kan basıncı, nabız dakika sayısı, solunum hızı, yan etkiler, sedasyon skalası, istek sayısı, verilen ilaç miktarı ve verbal ağrı skalası (VRS) izlendi. Bulunan değerler gruplar arasında karşılaştırılıp Tukey-Kramer ve Pearson Korelasyon Analizi yöntemleri ile istatistiksel olarak değerlendirildi. Elde ettiğimiz veriler sonucunda, morfin ve meperidin grubunda, metamizol grubuna göre daha iyi analjezi sağlandığı (p<0.05), metamizol grubunda daha çok ilaç tüketildiği (p<0.05), analjezik istek sayısının daha fazla olduğu (p<0.05), buna karşın yan etkilere morfin ve meperidin grubunda daha sık rastlandığı görüldü. İstek sayısı ve tüketilen ilacın miktarı arasında korelasyon kurulamadı. Morfin ve meperidin grubunda yan etkiler klinik olarak iyi tolere edildi. Solunum depresyonuna rastlanmadı. Sonuç olarak opioidlerle oldukça iyi analjezi düzeyi elde edildiği, nonopioid kullanımının yan etki insidansını azalttığı görüldü. Opioid ve nonopioidlerin etkilerini karşılaştıracak yeni çalışmalara gerek olduğu kanısına varıldı.