Mastektomi operasyonlarında preemptif uygulanan ketamin ve fentanilin postoperatif analjezik etkinliklerinin karşılaştırılması

Özet

Bu çalışmada, meme kanseri tanısıyla modifiye radikal mastektomi operasyonu geçirecek kadın hastalarda insizyon öncesi ve intraoperatif dönemde preemptif olarak verilen fentanil ile ketaminin postoperatif analjezik etkinliklerini karşılaştırmayı amaçladık. ASA I-II grubu 47 kadın hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalara tiyopental ve vekuronyum ile anestezi indüksiyonu yapıldı ve O2: N2O (30: 70) + izofluran ile idame sağlandı. Tüm hastalarda kalp atım hızı (KAH), ortalama arter basıncı (OAB) ve periferik oksijen saturasyonu (SpO2) monitorize edildi. Anestezi idüksiyonundan sonra hastalar üç gruba ayrıldı Grup F’ye (n=16) cerrahi insizyondan bir dakika önce ve meme kitlesi çıkarıldıktan hemen sonra 1 µg/kg fentanil i.v. bolus verilirken, grup K’ya (n=16) aynı zamanlarda 1 mg/kg ketamin iv. bolus ve grup P’ye (plasebo grubu) (n=15) her iki ilaçla benzer volümde serum fizyolojik verildi. Operasyon süresince başka analjezik kullanılmadı. Tüm hastalarda KAH, OAB, solunum sayısı (SpO2), ekstübasyon zamanı, ilk anlamlı diyalog kurulabilme zamanı (KKZ) (0 zamanı), yan etkiler ile 24 saatte vizüel ve verbal analog skala (VAS ve VRS) ile postoperatif ağrı, 0 zamanı ve 1., 2., 4., 6., 12., 24. saatlerde kaydedildi. Toplam meperidin tüketimi kaydedildi. Ayrıca hasta ile anesteziyoloğun postoperatif döneme ait yorumları kaydedildi. Gruplar arasında yaş, ağırlık, ekstübasyon ve kooperasyon zamanları benzerdi. Grup K ve F arasında hemodinamik, solunumsal değerler ile VAS, VRS ve meperidin tüketimleri benzer iken grup P’de bu parametreler diğer iki gruptan belirgin olarak farklıydı. Grup F’de kusma grup P’den fazlaydı, ancak postoperatif bulantı kusma oranı grup K ile F arasında ve grup K ile P arasında benzerdi. Her iki ilacın da mastektomi operasyonlarında preemptif olarak etkin olduğu ancak bunda insizyon öncesi kullanımlarının yanı sıra yara kapanmasından önce de verilmiş olmalarının etkili olduğu düşünüldü.