Kortizol ve migren: Bir sistematik literatür derlemesi

Özet

Migren çok yaygın bir maluliyettir. Bu durumun başlıca tetikleyicisinin stres olduğu göründüğü ve kortizolde iyice bilinen bir stres hormonu olduğu için migren hastalarında kortizol düzeylerini değerlendiren klinik çalışmaları belirlemek için Medline, Scopus ve Web of Science tarama motorlarında araştırma yürüttük. Dört kesitsel, bir gözlemsel ve üç hem kesitsel hem de gözlemsel araştırma incelememize dahil edilmiştir. Örneklem büyüklüğüne göre heterojenlik orta derecede (%49.8), ancak örnek matrisine göre hatırı sayılır derecede yüksek (%66.0) olduğundan verilerin metaanalizini gerçekleştirmeyi olanaksızlaştırmıştır. Yedi kesitsel çalışmanın altısında kortizol konsantrasyonu olgular ve kontroller arasında farklılık göstermemiştir. Dört gözlemsel çalışma açısından, klorofenilpiperazinin aksine hem nitrogliserin, hem de insan kortikotropin serbestleştirici hormon kontrollere göre migren hastalarında daha belirgin bir kortizol salımına yol açmakta etkili olmuştur. Bir dördüncü gözlemsel çalışmada migren atağı sırasında ve migrensiz dönemde tükrükteki kortizol farklı değildi. Sonuçta, migren hastalarında kortikotropa yanıt verme yetisi bozulmuş olabilmesine rağmen bu durumun migrenin patogeneziyle ilgisi olmadığı görünmektedir.