Postoperatif ağrı tedavisine nonfarmakolojik uygulamalar sistematik derleme: 2000-2015 doktora tez sonuçları Türkiye

Özet

Amaç: Bu çalışma postoperatif ağrının azaltılması ya da giderilmesinde uygulanan hemşirelik uygulamalarını ve bu uygulamaların ağrı şiddeti üzerine etkilerini belirlemek, özetlemek, mevcut delilleri kritik etmek amacı ile kesitsel, tanımlayıcı bir araştırma olarak yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri 02-31 Ocak 2016 tarihleri arasında “Türkiye Ulusal Tez Veri Tabanı” dan yapılan araştırma ile elde edildi. Türkiye’de 2000-2015 yılları arasında yapılmış ve araştırma kriterlerine uyan 13 doktora tezi araştırmanın örneklemini oluşturdu. Araştırma kapsamına alınan tezler veri tabanına kayıt yılları, bilim dalları, örnek grubu, araştırma türü ve amacı, ağrı yönetiminde uygulanan yöntemler, ağrı değerlendirme yöntemleri ve araştırma sonuçları açısından manuel olarak değerlendirildi. Araştırma sonuçları dışındaki veriler frekans sayıları verilerek değerlendirildi.
Bulgular: Tezlerin %53.9’u Cerrahi Hemşireliği Anabilim Dalı’nda ve %61.5’i 2006-2010 yılları arasında yapılmıştır. Tezlerin %84.6’sı yetişkin hasta popülasyonunda yapılmış ve yaklaşık yarısı yarı deneysel / deneysel araştırma tipindedir. Uygulanan/ araştırılan ağrı kontrol yöntemleri açısından tezler incelendiğinde %80’inin nonfarmakolojik yöntemlerle ilgili olduğu saptandı. Nonfarmakolojik yöntemlerden masaj ve gevşeme egzersizi %18.6 oranında en sık uygulanan yöntemlerdir.
Sonuç: Nonfarmakolojik ağrı yönetimi algılanan ağrı şiddetini azaltan, hemşirelerin bağımsız olarak uygulayabileceği etkili yöntemlerdir. İncelenen tezlerde araştırmacıların genel olarak yan etkisi olmayan, hastaya zarar vermeyen, en az riske sahip, uygulanması kolay, maliyeti düşük nonfarmakolojik uygulamaları tercih ettikleri saptanmıştır. Gelecek araştırmalarda her bir nonfarmakolojik yöntemle ilgili literatür tarama araştırmalarının yapılarak, yaş, cinsiyet, tıbbi tanı gibi vb. gruplara özel etkili nonfarmakolojik yöntemlerin belirlenmesi önerilmektedir.