Sezaryenlerde intratekal levobupivakaine ilave edilen fentanil ve morfinin postoperatif ağrı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Pınar Acar, Emine Özyuvacı, Şule Vatansever, Naile Toprak, Onat Akyol
İstanbul Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Kliniği, İstanbul
Anahtar Kelimeler: Fentanil, levobupivakain; morfin; postoperatif ağrı; spinal anestezi
Özet
Amaç: Prospektif, randomize, çift-kör çalışmamız sezaryen için intratekal levobupivakaine ilave edilen fentanil ve morfinin postoperatif ağrı üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz etik kurul onayı ve hastaların yazılı onayları alındıktan sonra sezaryen ameliyatı geçirecek ASA I-II grubunda, spinal anestezinin kontrendike olmadığı ve lokal anestezik duyarlılığı olmayan 60 olgu çalışmaya alındı. Hastalar 2 gruba ayrıldı. I. gruba (Grup M, n=30) intratekal 10 mg %5 levobupivakain + 0.1 mg morfin, II. guruba (Grup F, n=30) intratekal 10 mg %5 levobupivakain + 20 mcgr fentanil uygulandı. Postoperatif ilk analjezi gereksinimine kadar geçen efektif analjezi süresi, modifiye Bromage skalasına göre motor bloğun tamamen ortadan kalkma süresi, hastaların ek analjezik ihtiyacı, kullanılan ek analjezik miktarı, yan etkiler ve postoperatif hasta memnuniyeti değerlendirilerek kaydedildi.
Bulgular: Morfin grubunda ek analjezi istem süresi fentanil grubuna göre anlamlı derecede daha uzun olarak belirlendi (p<0.001). Morfin grubunda intraoperatif ve postoperatif komplikasyon sıklığı fentanil grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Fentanil grubunda istenen ilaç miktarı, sunulan ilaç miktarı ve kullanılan analjezik miktarı değerleri morfin grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0.001). Morfin grubunda hasta memnuniyeti ve başkasına tavsiye etme fentanil grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek tespit edildi (p<0.01).
Sonuç: Çalışmamızda sezaryenlerde intratekal levobupivakaine eklenen morfin ve fentanilin yan etki insidansının morfin grubunda fentanil grubundan daha yüksek olmasına rağmen postoperatif ek analjezi ihtiyacının çok daha az olduğunu ve uzun süreli ağrısız geçirilen postoperatif dönemin anneler için tercih sebebi olduğu sonucuna vardık.