Nurhan Doğan1, Songül Göriş1, Hüseyin Demir2

1Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi,i̇ç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Kayseri
2Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Kayseri,

Anahtar Kelimeler: Osteoartrit, ağrı, öz-etkililik, hemşirelik

Özet

Amaç: Bu araştırma; osteoartritli bireylerin ağrı ve öz-etkililik düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğinde yatan ve polikliniğe başvuran primer tanısı osteoartrit olan 83 bireyle yapıldı. Araştırmanın verileri, hasta tanıtım formu, vizüel analog skala (VAS), osteoartrit indeksi (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index-WOMAC) ve artritlerde öz-etkililik ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; pearson korelasyon analizi, t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Osteoartritli bireylerin %78.5’inin en fazla yaşadığı şikayetin ağrı ve hareket kısıtlılığı olduğu, %69.9’unun yaşadıkları ağrının günlük yaşam aktivitelerini çok fazla etkilediği belirlendi. Çalışmaya katılan bireylerin VAS puan ortalaması 5.7±2.3, WOMAC puan ortalaması 56.3±14.8 ve öz-etkililik puan ortalaması 103.7±29.5 bulundu. Erkeklerin, eğitim düzeyi yüksek olanların, ev hanımı olmayanların, günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olanların ve ek kronik hastalığı olmayanların öz-etkililik düzeyleri diğer gruplara göre daha yüksekti (p<0.05). Çalışmada öz etkililik puanlarıyla VAS ve WOMAC puanları arasında negatif, VAS ve WOMAC puanları arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı. (p<0.05).
Sonuç: Oseoartritli bireylerin öz-etkililikleri orta düzeyde bulunmuş olup, cinsiyetin, eğitim düzeyinin, bağımsızlık durumunun, ağrı ve fonksiyon düzeyinin öz-etkililiği etkilediği belirlendi.