Mehmet Onur Yüksel1, Barış Erdoğan2, Ahmet Üşen3, Tamer Tunçkale4, Tezcan Çalışkan4

1Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
2Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroşirürji Bölümü, Şanlıurfa, Türkiye
3Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
4Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroşirürji Anabilim Dalı, Tekirdağ, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Ağrı, ağrı yönetimi, fizik tedavi yöntemleri, vizüel analog skala.

Özet

Amaç: Çalışmada, dejeneratif lomber stenozu olan geriatrik hastalarda ne zaman fizik tedavi veya cerrahi yapılacağının araş-tırılması amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Aralık 2014 ile Nisan 2017 tarihleri arasında lomber dejeneratif stenoz nedeniyle fizik tedavi gören 250 hasta retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar santral kanal darlığı ve lateral reses/foraminal darlık olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki hasta grubunun vizüel analog skala ve nörolojik kladikasyo değerleri fizik tedavi öncesi ve sonrası değerlendirildi. Komorbid hastalıklar ile ameliyat sıklığı arasındaki ilişki de değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların 142’si kadın 108’i erkek olup, yaş ortalaması 69’du. Semptomların ortalama başlangıcı 55 aydı. Fizik tedavi sonrası hastaların vizüel analog skala değerlerinde santral kanal darlığı olan hastalarda 4–6°, lateral reses/foraminal stenozu olan hastalarda 2–3° düşüşler gözlemlendi. Ayrıca, diabetes mellitus ile birlikte lateral reses/foraminal stenozu olan hastaların fizik tedaviden daha az fayda sağladığı tespit edildi.

Sonuç: Fizik tedavi ve rehabilitasyon lomber darlığın tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. Motor kas gücü kayıpları ve inkontinansı olmayan ve ilaçlarla ağrı kontrolü olan hastalar için fizik tedavi birincil tedavi seçeneğidir. Fizik tedaviden tatmin edici düzeyde fayda görmeyen lateral reses/foraminal stenozlu hastalarda cerrahi girişim düşünebilir.