L. Arendt Nielsen1, A. Yücel2

1Center for Sensory-Motor Interaction, Laboratory for Experimental Pain Research, Aalborg University, Aalborg, DENMARK
2Department of Algology, Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, TURKEY

Anahtar Kelimeler: Deneysel çalışmalar, kas ağrısı, yansıyan ağrı, hiperaljezi

Özet

Son yıllarda kas ağrısının değerlendirilmesinde yeni deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiş ve önemli sosyo-ekonomik boyutları da olan kas-iskelet sistemi hastalıklarının patofizyolojik mekanizmalarına ait yeni gelişmeler elde edilmiştir. Deneysel kas ağrısının oluşturulması ve değerlendirilmesinde çok çeşitli deneysel modeller kullanılmaktadır. Sıklıkla kullanılanlar arasında algojenik maddelerin (bradikinin, serotonin, capsaicin, hipertonik salin) intramusküler (i.m.) enjeksiyonları, i.m. elektriksel stimülasyon, iskemi ve egzantrik egzersiz modelleri sayılabilir. Hipertonik salin enjeksiyonları, oluşturulan deneysel kas ağrısı ve yansıyan ağrının klinik kas ağrısı ile olan benzerliği nedeniyle uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Sürekli i.m. elektriksel stimülasyon yönteminin stimülasyonun sona erdirilmesi ile ağrının ortadan kalkması avantajı mevcuttur. Algojenik maddelerin sürekli infüzyonu da çeşitli çalışmalarda değerlendirilmiş ve özellikle bu maddelerin kombine kullanımlarının basınç stimülasyonuna karşı gelişen kas hiperaljezisi konusunda etkili bir yöntem olduğu saptanmıştır. Kullanılan yöntemlerde, yansıma ağrısı alanının büyüklüğünün kas ağrısının şiddeti, süresi ve santral hipereksitabilitenin derecesine bağlı olduğu gözlenmiştir. Deneysel modeller kas ağrısının temel mekanizmalarını ortaya koymak amacıyla gönüllüler ya da hastalar üzerinde başarı ile uygulanan yöntemlerdir.