Hemodiyaliz Uygulanan Kronik Böbrek Yetmezlikli Hastalarda Ağrı Değerlendirmesi
Sümeyra Yeşil1, Bilge Karslı1, Nurten Kayacan1, Gültekin Süleymanlar2, Fevzi Ersoy2
1Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı, Antalya, Türkiye
2Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Nefroloji Bilim Dalı, Antalya, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, ağrı, hemodiyaliz
Özet
Amaç: Kronik böbrek yetmezliğinin tedavisinde, hemodiyaliz yaşamsal öneme sahip bir tedavidir. Ağrı ise, kronik böbrek hastalığının her evresinde sık görülen ve klinik tablonun bir parçası olan yakınmadır. Çalışmamızda, hemodiyaliz tedavisi uygulanan hastalarda ağrıyı ve ağrı nedenlerini araştırmayı ve ağrı tedavisi ile ilgili uygulamaların yeterliliğini saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Hemodiyaliz tedavisi uygulanan 18-60 yaş tüm hastalar çalışmaya dahil edildiler. Ağrı değerlendirmesi, Algoloji Ağrı Değerlendirme Formu ile yapıldı. LANSS kullanılarak nöropatik ağrı semptom ve bulguları değerlendirildi.
Bulgular: 70 hemodiyaliz hastasının 53 tanesinde (%75.7) ağrı yakınmasının olduğu tespit edildi. Ağrı, başağrısı (31 hasta, %58.5), alt ekstremite ağrısı (21 hasta, %39.6) ve kramp şeklinde kasılmalara bağlı ağrılar (28 hasta, %52.8 ) olarak kaydedildi. Hastaların 81.4’ünün günlük işlerini yapabildiğini, ağrının günlük yaşam aktivitesini belirgin olarak değiştirmediğini belirledik. Çalışmada LANSS ≥ 12 puan olan 37 hasta (%71.8) vardı. Çalışmaya dahil ettiğimiz hastalar “Ağrı için tedavi uygulandı mı?” sorusuna, %58.5 (31 hasta) HAYIR, %41.%’i (22 hasta) ise EVET cevabı vermiştir. Bununla birlikte hastaların %54.7 ‘sinin (29 hasta) ağrı için ilaç KULLANDIĞI, %45.3’nün (24 hasta) ise ağrı yakınması için ilaç KULLANMADIĞI belirlenmiştir.
Sonuç: Böbrek yetmezliği gibi kronik hastalığı olan hasta gruplarında, ağrının sorgulanması, değerlendirilmesi ve ağrı tedavisinin de kronik böbrek yetmezliği tedavisi ile birlikte yapılarak hastaların ağrısız yaşamalarının sağlanması gerektiği görüşündeyiz.