Fatih Uğur1, Aynur Akın1, Aliye Esmaoğlu1, Kudret Doğru1, Sevgi Örs1, Harun Aydoğan1, Nebahat Gülcü2, Adem Boyacı1

1Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi-kayseri
2Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi-bolu

Anahtar Kelimeler: Fantom ağrısı, fantom hissi, fantom ekstremite, insidans

Özet

GİRİŞ: Bu retrospektif çalışmanın amacı alt ve üst ekstremite amputasyonlarını fantom ağrısı, fantom ekstremite hissi ve güdük ağrısı yönünden karşılaştırmaktır.
MATERYAL-METOD: 1996-2005 yılları arasında alt veya üst ekstremite amputasyonu yapılan hastalara 23 sorudan oluşan sorgulama formu gönderildi. Olgular fantom ağrısı veya fantom ekstremite hissinin varlığı, varsa süresi, sıklığı, şiddeti, amputasyon sebebi, pre-amputasyon ağrısı, güdük ağrısı ve protez kullanımı yönünden sorgulandı.
BULGULAR: Toplam 147 hasta çalışmaya katıldı ve sorgulama formuna cevap verilme oranı %70 idi. Fantom ağrısı insidansı Üst Ekstremite Grubu’da %60, Alt Ekstremite Grubu’da %65.8 idi. Fantom ekstremite hissi insidansı ise üst ekstremite grubunda %70.7 alt ekstremite grubunda %75.6 bulundu. Fantom ağrısı ve fantom ekstremite hissi yönünden gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Dominant eli ampute edilen, preamputasyon ağrısı olan ve güdük ağrısı olan hastalarda fantom ağrısı daha sık bulundu.
SONUÇ: Üst ve alt ekstremite amputasyonlarında fantom ekstremite hissi ve fantom ağrısı yönünden fark bulunmadığı, ancak preamputasyon ağrısının olması, dominant elin amputasyonun ve güdük ağrısının fantom ağrısı gelişiminde risk faktörü olduğu sonucuna varıldı.