Kronik kanser ağrısı tedavisinde güçlü ve zayıf opioidlerin birlikte kullanımı
Ayşegül Bilen, Achmet Ali, Fulya Baturay, Beysim Özcan, Aysel Altan
S. B. Okmeydanı Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon, İstanbul
Anahtar Kelimeler: Tramadol HCL, Transdermal fentanil, Kronik kanser ağrısı
Özet
Amaç: Çalışmamızda, Transdermal fentanil ( TDF ) kullanılan kronik kanser hastalarında doz artımı gerektiğinde TDF dozunda artım yapmadan önce tedaviye Tramadol eklenmesinin kanser ağrısı kontrolünde avantaj sağlayıp sağlamayacağını araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Hastalar; Grup Kontrol(GrupK) ve Grup Tramadol(GrupT) olarak iki gruba ayrıldı. Hastalar ağrı polikliniğimize ilk başvurduklarında demografik özellikleri, kanser türü, ağrı çekme süresi ve ilk VAS değerleri kaydedildi.Hastalara muayene sonrası ilk tedavi olarak 25µg/saat fentanil içeren TDF verildi.Çalışma esnasında, Grup K’de hastaların kullandığı TDF dozu; doz yükseltilmesine gerek duyulan her muayenede 25µg/saat yükseltildi.Tramadol Grubunda ise ilk doz yükseltilmesi gerektiğinde TDF dozu arttırılmadan tedaviye 200mg tramadol eklendi. Grup T’de daha sonra doz artırımı gerektiğinde tramadol kesilmeden TDF dozu ardışık olarak ihtiyaç halinde 25µg/saat arttırıldı. Hastaların her poliklinik muayenesinde VAS skorları, yan etkiler kaydedildi. Ayda bir hastaların uyguladığımız ağrı tedavisini Tedavi Değerlendirme Skalası(TDS) ile değerlendirmeleri istendi. Çalışma sonunda hastaların; çalışmaya katılım süreleri ve ulaşılan en üst TDF dozu kaydedildi. Ayrıca hastaların 50 µg/saat,75 µg/saat,100 µg/saat,125 µg/saat ve 150 µg/saat TDF dozlarına kaç gün içerisinde ulaştıkları saptandı.
Bulgular: Çalışma başlangıcından 1ay ve 2ay sonra ölçülen TDS skoru gruplar arasında benzer bulundu. Fakat 3.ay ve 4.ay sonunda ölçülen TDS skoru GrupT’de anlamlı ölçüde yüksek saptandı. Çalışma sonunda ulaşılan ortalama TDF dozu Grup K’de GrupT’ye göre anlamlı ölçüde yüksek bulundu.Çalışmaya katılan hastalarda kaşıntı Grup K’de anlamlı ölçüde daha sık görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda TDF ile Tramadol’un birlikte kullanıldığında, TDF ihtiyacını azalttığını buna bağlı olarak kronik ağrı tedavisi protokolümüzün hastalar tarafından daha iyi tolere edildiğini saptadık. Çalışmamız verileri ışığında, kanser ağrısı tedavisinde güçlü ve zayıf opioid analjeziklerin birlikte kullanılmasını önermekteyiz.