Alihan Pirim1, Semra Karaman1, Meltem Uyar2, Agah Çertuğ1

1Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, İzmir
2Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Algoloji BD, İzmir

Anahtar Kelimeler: Postoperatif analjezi, intravenöz hasta kontrollü analjezi, morfin, ketamin infüzyonu

Özet

Postoperatif analjezi amacıyla intravenöz morfin kullanımına, analjezik dozda ketamin infüzyonu ekleyerek morfin tüketimini ve morfine bağlı yan etkileri azaltmayı ve analjezik tedavinin etkinliğini artırmayı amaçladık. Total abdominal histerektomi uygulanacak 45 hasta, etik kurul izni ile çalışmaya dahil edildi. Her iki gruba da standart genel anestezi indüksiyonu ve idamesi yapıldı. Postoperatif dönemde randomize olarak iki gruba ayrılan hastalara intravenöz hasta kontrollü analjezi ile morfin yükleme dozunu takiben, 1. gruba (Grup K: n= 22) ketamin infüzyonu, 2. gruba (Grup S: n= 23) serum fizyolojik infüzyonu başlanarak 24 saat süreyle uygulandı. Postoperatif sistolik ve diyastolik arter basınçları, kalp atım hızı ve solunum sayısı açısından gruplar arasında fark saptanmazken, görsel Analog Skala ve Sözel Numaralandırma Skalası değerlerinin Grup K’da daha düşük olduğu saptandı (p<0.01). Toplam morfin tüketimi Grup S’de anlamlı olarak daha fazla saptandı (p<0.05). Sedasyon skorları ise Grup K’da belirgin olarak daha düşüktü (p<0.05). Bulantı Grup S’de daha fazla saptanırken (p<0.05), diğer yan etkiler her iki grupta da farklı değildi (p>0.05). Postoperatif 24. ve 48. saatlerdeki hasta memnuniyeti değerlendirmeleri Grup K’da daha iyi olup istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Sonuç olarak, postoperatif analjezide intravenöz HKA’de morfine ek olarak ketamin infüzyonu uygulanmasının opioid dozunu azaltıp bulantıyı önleyebileceği kanısına varıldı.