Kronik migrene dönüşüm üzerine etkili risk faktörlerinin araştırılması

Özet

Amaç: Kronik migren (KM), toplumda sık rastlanan, ciddi sosyoekonomik ve kişisel engelliliğe yol açabilen fakat halen tanısal zorlukların yaşandığı bir migren komplikasyonudur. Bu çalışmada amacımız, üçüncü basamak bir başağrısı polikliniğine başvurmuş ve KM tanısı ile takip edilmekte olan hastalarda, kronik migrene dönüşümde etkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin hastalık prognozuna olan etkilerini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Baş Ağrısı Polikliniğimize, Şubat 2015–Aralık 2017 tarihleri arasında baş ağrısı yakınması ile başvuran hastalar arasından 115 KM ve 377 epizodik migren (EM) hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalık başlangıç yaşı, baş ağrısının süresi ve sıklığı, aura varlığı ve tipi, baş ağrısının klinik özellikleri ve lokalizasyonu, ağrının şiddeti, tetikleyici faktörler, aile öyküsü varlığı, VAS ve ASC skorları, allodini varlığı, MIDAS skorları kaydedilmiş ve iki grup istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. KM e dönüşümde bağımsız risk faktörlerinin belirlenebilmesi amacıyla lojistik regresyon yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: 492 hastanın (408 kadın, 84 erkek) yaş ortalaması 36,03±12,67 yıl, hastalık süresi 10,78±10,36 yıl, atak sıklığı 10,35±9,06 atak/ay, atak süresi 30,10±23,54 saat idi. KM tanısı olan 115 hasta (104 kadın, 11 erkek) bulunmaktaydı. Kadın cinsiyet (p=0,015), atak sıklığı (p<0,001), ASC (p=0,002), VAS (p=0,001) ve MIDAS skorları (p<0,001) KM grubunda daha yüksekti. Lojistik regresyon analizinde, KM’e dönüşümde ilaç aşırı kullanımı (RR: 0,9) ve allodini varlığı (RR: 0,3) bağımsız risk faktörleri olarak bulundu (p<0,05).
Sonuç: Üçüncü basamak bir merkezin verilerine dayanan çalışmamızın sonuçları, KM in gerek bireysel gerek toplumsal olarak ciddi engellilik oluşturabilen bir nörolojik hastalık olduğu, özellikle aşırı ilaç kullanımı ve kutanöz allodini tarifleyen hastalarda KM e dönüşüm açısından daha dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir.