Seda Karaman1, Özlem Çınar Özdemir2

1Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, Samsun, Türkiye
2İzmir Demokrasi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, İzmir, Türkiye.

Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, ağrı, engelli çocuklar, depresyon, formal bakım veren.

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı, engelli çocuklara ve yaşlı bireylere formal bakım veren personelin bel ağrısı, depresyon ve tükenmişlik düzeylerini incelemek ve karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel bir desende olan bu çalışmaya engelli çocuklara bakım veren 29 personel (grup 1) ve yaşlı bireylere bakım veren 26 personel (grup 2) dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri sorgulandı. Bireylerin bel ağrısının değerlendirilmesinde standardize Nordik muskuloskeletal anketinin bel ağrısı ile ilgili kısmı kullanıldı. Bireylerin depresyon düzeylerini değerlendirmede Beck depresyon ölçeği, tükenmişlik düzeylerini ölçmek için Maslak tükenmişlik envanteri kullanıldı. Veri analizinde ortalama, standart sapma, frekans, yüzde değerleri ile karşılaştırmalı istatistiklerden t testi ve kategorik değişkenlerde ki-kare ve Fisher-Exact test kullanıldı.
Bulgular: Bel ağrısı parametresinde sadece ağrı sıklığı durumu için iki grup arasında fark olduğu görüldü (p=0,039). Gruplar karşılaştırıldığında depresyon düzeylerinde anlamlı fark olduğu (p=0,001), tükenmişlik düzeyleri karşılaştırıldığında ise fark olmadığı görüldü (duygusal tükenme p=0,21; duyarsızlaşma p=0,952; kişisel başarı p=0,066).
Sonuç: Bu çalışmaya dahil edilen engelli çocuklara ve yaşlı bireylere bakım veren personelin benzer şekilde orta düzeyde tükenmişlik yaşadığı, bunun yanında ağrı sıklığı haricinde bel ağrısı bakımından benzer yakınmalara sahip olduğu görüldü. Engelli çocuklara bakım veren personelin depresyon düzeyinin yaşlı bireylere bakım veren personele göre daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç olarak, bakım işinin her iki grupta da hem fiziksel hem de psikososyal sorunlara yol açabileceği görüldü.