Kronik ağrı hastalarında bedensel duyumları algılama düzeyi ve psikiyatrik komorbidite arasındaki ilişki
Soner Çakmak1
, Hayri Tevfik Özbek2
, Abdülkadir Geylan Işık2
, Ali Taşdemir3
, Sinan Pektaş4
, Hakkı Ünlügenç5
, Lut Tamam1
, Mehmet Emin Demirkol1
1Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Adana, Türkiye
2Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Algologia Anabilim Dalı, Adana, Türkiye
3Niğde Devlet Hastanesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Niğde, Türkiye
4Van Araştırma Hastanesi, Anestezi Bölümü, Van, Türkiye
5Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anestezi Anabilim Dalı, Adana, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Kronik ağrı, komorbidite; bedensel duyumlar; psikiyatri.
Özet
Amaç: Biz bu çalışmada kronik ağrı hastalarında komorbid psikiyatrik hastalıkları araştırdık ve bu hastalıkların şiddeti üzerinde hastaların bedensel duyumları algılama düzeylerinin ve sosyodemografik özelliklerinin etkilerini inceledik.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 51 kronik ağrı hastası konsültasyon yoluyla psikiyatri hekimi tarafından değerlendirilmiştir. Katılımcılara DSM-IV için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID I) uygulanmış, yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi gibi sosyodemografik verileri alınarak, ağrı etiyolojileri belirlenmiş ve ağrı hastaları idiopatik ve organik etiyolojiye sekonder kronik ağrı hastaları olarak sınıflandırılmıştır. Katılımcılara Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90R), Bedensel Duyumları Algılama Ölçeği (SSAS), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Dercelendirme Ölçeği (HAM-A) uygulanmıştır.
Bulgular: Kronik ağrı hastalarında psikiyatrik bozuklukların yaygınlığı %74.5 olarak bulunmuştur. Somatoform bozukluklar %37.3 ile en sık teşhis edilen bozukluk olup, depresif bozukluklar %29.4, anksiyete bozuklukları %23.5 oranında bulunmuştur. Somatoform bozukluk saptanan kronik ağrı hastalarında komorbid anksiyete puanları (p=0.019) ve SSAS puanları (p=0.046) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Depresyon tanısı alan katılımcılarda HAM-A puanları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.004). SSAS puanları ile hastalardaki depresyon, anksiyete ve ruhsal belirti şiddeti arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bedensel duyumları algılama düzeylerini belirleme ile ilgili olarak ağrı polikliniklerinde veya psikiyatri polikliniklerinde yapılandırılmış veya yarı yapılandırılmış görüşmelerin uygulanması bu hastalarda kronik ağrının ve komorbid psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisi ve prognozunda yarar sağlayacaktır.