Algoloji kliniğinde yatan hastaların ağrı ile ilgili etik konulardaki görüşleri
Gülay Yıldırım1
, Şükran Ertekin Pınar2
, Sinan Gürsoy3
, Iclal Özdemir Kol3
1Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı, Sivas, Türkiye
2Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Sivas
3Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Sivas, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Ağrısı olan hasta, etik; etik ikilem; etik ile ilgili görüşler.
Özet
Amaç: Algoloji kliniğinde yatan hastaların ağrıyla ilgili etik konulardaki görüşlerini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı çalışmanın örneklemini algoloji kliniğindeki 135 hasta oluşturmuştur. Veriler Visüel Analog Skala (VAS) ve ağrıyla ilgili etik konuları kapsayan soru formuyla toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılım, Tukey testi ve Varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Hastaların %92.6’sı ağrılarının giderilmesi hakkı olduğuna, %94.8’i kendileriyle ilgili karar alınırken görüşlerinin alınması gerektiğine inanmaktadırlar. “İleri dönem kanseri olan bir hastanın dindirilmesi mümkün olmayan şiddetli ağrısı için ölümüne neden olabilecek miktarda ağrı kesici ilaç istediğinde doktor aşırı doz ilacı vermelidir” önermesine hastaların %43.0’ünün katılmadığı belirlendi. Aynı durumda iken ölümüne neden olabilecek miktarda ağrı kesici ilacı, aile-hasta istediğinde doktorun aşırı doz ilacı vermesi gerektiğine katılımcıların %51.9’unun, aile istemeyip, hasta istediğinde doktorun aşırı doz ilacı vermesi gerekliliğine ise %44.4’ünün katılmadığı saptandı. VAS puan ortalamaları ile ileri dönem kanseri olan bir hastanın dindirilmesi mümkün olmayan şiddetli ağrısı için ölümüne neden olabilecek miktarda ağrı kesici ilacı hastanın kendisi istediğinde veya ilacı aile istemeyip hasta istediğinde doktor aşırı doz ilacı vermesi gerektiği ile ilgili önermeler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p<0.05).
Sonuç: Hastalar konuyla ilgili bilgilendirme yapılmasını, görüşlerinin sorulmasını isterken ölümüne neden olacak aşırı doz ilacın verilmesini istememektedirler.