Çiğdem Sizer1, İnci Kara2, Ahmet Topal1, Jale Bengi Çelik2

1Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Konya
2Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Konya

Anahtar Kelimeler: postoperatif ağrı, ketamin, tramadol, tonsillektomi

Özet

Çocukluk çağında sıklıkla uygulanan tonsillektomi operasyonlarında intraoperatif ketamin ve tramadol uygulamasının postoperatif ağrı ve analjezik ihtiyacı üzerine etkilerini karşılaştırmayı amaçladık.
Çalışmaya tonsillektomi operasyonu planlanan, 5-15 yaş arası, ASA I-II sınıfında 90 hasta alındı. Standart genel anestezi sonrası olgular üç gruba ayrıldı. Kanama kontrolü sırasında Ketamin grubuna 0,5 mg.kg-1 Ketamin, Tramadol grubuna 2 mg.kg-1 Tramadol ve Kontrol grubuna ise SF iv. olarak uygulandı. Anestezi ve operasyon süreleri ile derlenme odasında kalış zamanları kaydedildi. Postoperatif ağrı değerlendirmesinde NRS ve CHEOPS skalaları kullanıldı. NRS 3’den, CHEOPS 8’den büyük olduğunda; ilk 6 saatte rektal, sonrasında oral 15 mg.kg-1 parasetamol uygulandı. İlk analjezik zamanı, uygulanan toplam doz ve komplikasyonlar kaydedildi.
Olguların demografik verileri, anestezi ve operasyon süreleri ile derlenme odasında kalış süreleri istatiksel olarak benzerdi (p>0.05). Kontrol grubunda, Tramadol ve Ketamin grubuna göre ek analjezik gerektiren hasta sayısı anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). Tramadol ve Ketamin grupları arasında ise fark bulunamadı (p>0.05). Ek analjezik verilme zamanı Kontrol grubunda Tramadol ve Ketamin gruplarına göre anlamlı olarak kısa bulunurken (p<0.05), Tramadol ve Ketamin gruplarında ek analjezik verilme süreleri benzer olarak hesaplandı (p>0.05). Ek analjezik olarak kullanılan parasetamol dozu kontrol grubunda Tramadol ve Ketamin grubuna göre anlamlı olarak fazla (p<0.05) iken, Tramadol ve Ketamin grubunda ise benzerdi (p>0.05). Tramadol ve Ketamin gruplarında kontrol grubuna göre bulantı-kusma anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05).
Pediatrik dönem tonsillektomi operasyonlarında 2 mg.kg-1 tramadol ve 0.5 mg.kg-1 ketamin uygulaması ile etkili postoperatif ağrı sağaltımı sağlanmıştır.