Akciğer Kanserli Hastaların Ağrılarının Tedavisinde Transdermal Fentanil ve Yavaş Salınımlı Morfinin Karşılaştırılması.

Tülün Öztürk1, Kaan Karadibak1, Deniz Çatal1, Aydan Çakan2, Fevziye Tugsavul2, Kadri Çırak2

1İzmir Suat Seren Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Kliniği, İzmir
2İzmir Suat Seren Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İzmir

Anahtar Kelimeler: kanser ağrısı, transdermal fentanil, yavaş salınımlı morfin

Özet

Akciğer Kanserli Hastaların Ağrılarının Tedavisinde Transdermal Fentanil ve Yavaş Salınımlı Morfinin Karşılaştırılması

AMAÇ: Randomize ve kontrollü olan bu çalışmanın birincil amacı, akciğer kanserine bağlı kronik ağrılı olgularda, TDF ile YSM’ in erken dönem analjezik etkinliklerinin ve ikincil amacı ise yan etkilerinin değerlendirilmesidir.
GEREÇ-YÖNTEM: Dünya Sağlık Örgütü’ nün önerdiği basamak tedavisine göre 3. basamak tedaviyi gerektiren 50 kronik akciğer kanserli hasta, 15 günlük çalışma süreci için ya transdermal fentanil (Grup F, n=25) ya da yavaş salınımlı oral morfin (Grup M, n=25) aldı. Olgular sayısal sıralamalı ağrı skorları ve performans durumlarının yanısıra, konstipasyon, bulantı-kusma, hipoventilasyon, idrar retansiyonu ve ürtiker gibi ilaç yan etkileri açısından da günlük olarak değerlendirildi.
BULGULAR: Gruplar arasındaki başlangıç ağrı skorları benzerdi (p>0.05) Yedinci ve 15. günlerdeki ağrı skorları, başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında Grup F ve Grup M olgularında anlamlı olarak daha düşük olmasına rağmen (p>0.001), gruplar arasında farklılık göstermedi (p>0.05). Grup M ile karşılaştırıldığında, konstipasyon sıklığı Grup F’ de anlamlı olarak daha düşük (sırasıyla, 14 olgu, %64 ve 6 olgu, %27) idi (p=0.03). Bulantı-kusma, idrar retansiyonu ve ürtiker görülme sıklıkları guplar arasında anlamlı farklılık göstermedi (sırasıyla p>0.05). Hiç bir olguda hipoventilasyon gelişmedi.
SONUÇ: Akciğer kanserine bağlı kronik ağrıların giderilmesinde, hem transdermal fentanil hem de yavaş salınımlı morfin güvenli ve etkili analjezi sağlamaktadır. Ancak TDF, anlamlı olarak daha az konstipasyona neden olmaktadır.