Primer çocukluk çağı baş ağrısında çocuklar ve ebeveynler için ağrı felaketleştirme ölçeğinin (AFÖ-Ç, AFÖ-E) Türkçe versiyonunun ön validasyonu
İlteriş Ahmet Şentürk1
, Egemen Ünal2
, Mahmut Cem Tarakçıoğlu3
, Müge Kepekçi4
, Edibe Pembegül Yıldız5
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Algoloji Kliniği, İstanbul, Türkiye.
2Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara, Türkiye
3Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı AD, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul, Türkiye
4Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
5Pediatrik Nöroloji Anabilim Dalı, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İstanbul, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, çocukluk çağı baş ağrıları, depresyon, ağrı felaketleştirme ölçeği.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuklar ve ebeveynler için ağrı felaketleştirme ölçeğini Türkçeye (AFÖ-Ç, AFÖ-E) çevirmek ve primer baş ağrısı olan çocuklarda psikometrik özellikleri değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Yapı geçerliliğini test etmek için açıklayıcı faktör analizi kullanıldı. Güvenilirlik: madde-toplam puan korelasyonu, iç tutarlılık (Cronbach α katsayısı), madde silinmişse Cronbach α ve test-tekrar test korelasyonu kullanılarak ölçüldü. Ölçeklerin eş zamanlı geçerliliği ve yakınsak geçerliliği, diğer ölçekler [revize edilmiş çocukların anksiyete ve depresyon ölçeği (RÇADÖ), RÇADÖ-E, çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği (ÇİKYO), ÇİKYO-E] ve ilgili bazı özellikler (ağrı yoğunluğu, cep telefonu kullanım süresi, baş ağrısı süresi) ile ilişkilendirildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 80 çocuğun 55’i (%68,8) kız, 25’i (%31,2) erkekti. AFÖ-Ç, AFÖ-E için orijinal üç faktörlü yapının desteklenmediği belirlendi. On iki maddeden oluşan AFÖ-Ç için Cronbach α değeri 0,871, 12 maddeden oluşan AFÖ-E için Cronbach α değeri 0,890 olarak bulundu. ÇİKYO puanı arttıkça AFÖ-Ç’nin her üç alanında da negatif korelasyon (p<0,05, r=–0,575) ve RÇADÖ ölçeği ile AFÖ-Ç puanları arasında pozitif korelasyon (p<0,05) vardı. Benzer şekilde, ÇİKYO-E ve AFÖ-E ile negatif korelasyon ve RÇADÖ-E ve AFÖ-E ile pozitif korelasyon vardı (her biri için p<0,05).
Sonuç: AFÖ-Ç, AFÖ-E yeterli geçerlilik ve güvenilirliğe sahip bir değerlendirme aracıdır ve primer baş ağrısı olan çocuk hasta çalışmalarında geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilir.