Yetişkin nüfusta ağrı ve ağrı inançlarının sosyo-demografik-ekonomik özelliklerle ilişkisi
Deniz Koçoğlu1, Leyla Özdemir2
1Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Ankara
2Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Ankara
Anahtar Kelimeler: Ağrı, inançlar, sosyal değerler, sosyoekonomik faktörler.
Özet
Amaç: Yaygın bir sorun olan ağrının kontrol altına alınmasında ağrı ve ağrı inançlarını etkileyen faktörlerin bilinmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı yetişkin nüfusta ağrı ve ağrı inançlarının sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerle ilişkinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türdeki bu çalışma 18-65 yaş arası 131 birey ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında sosyo-demografik ve ekonomik durum ile ağrıya ilişkin özellikleri değerlendiren anket formu ve Ağrı İnançları ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma grubunun % 78.6’sı son bir yıl içinde ağrı yaşarken, % 38.8’i kronik ağrı yakınması vardır. Lojistik regresyon analiz sonuçlarına göre yaşam boyunca sıklıkla ağrı yaşama için 30-65 yaş grubunda yer almak (OR: 0.215 p=0.008 ) ve eğitim düzeyinin ilkokul ve daha düşük düzeyde olması (OR: 3.427 p=0.021); son bir yıl içinde ağrı yaşama için cinsiyetin kadın olması (OR= 3.003 p=0.016 ) ve evli olma (OR: 4.550 p=0.005); kronik ağrı yaşama içinse 30-65 yaş grubunda yer almak (OR=3.027 p=0.027) ve düşük gelir (OR=4.932 p=0.001) risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Organik ve psikolojik ağrı inançları puanı benzer olmakla birlikte sosyo-demografik ve ekonomik belirleyicilerin ölçeğin organik boyutu için anlamlı olmadığı (p>0.05); düşük gelirin psikolojik inançları %11 oranında belirlediği görülmektedir (R2=0.115, p<0.05).
Sonuç: Araştırmada sosyo-demografik ve ekonomik durumun ağrı yaşama için risk faktörü olduğu ve ağrı inançlarına yönelik kültürel faktörlerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.