Kanser tanılı hastalarda palyatif bakım hizmetlerinin etkisinin değerlendirilmesi: Semptom düzeyi ve bakım memnuniyeti açısından bir karşılaştırma
Meltem Saygılı1
, Yusuf Çelik2
1Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, Kırıkkale
2Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, Ankara
Anahtar Kelimeler: Hasta memnuniyeti, palyatif bakım; semptom değerlendirmesi.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kanser tanılı hastalarda palyatif bakım hizmeti almanın, semptom ve memnuniyet düzeyine etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Palyatif Bakım Merkezi’nde (PBM) hizmet alan 60 ve kamu hastanesinde genel bakım hizmeti alan 59 kanser tanılı hastayla gerçekleştirildi. İki farklı hastanede sunulan hizmetlerin etkisini değerlendirmede; Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği ve Avrupa Kanser Tedavisi ve Araştırmaları Organizasyonu Bakım Memnuniyet Ölçeği (EORTC-IN-PATSAT32) kullanıldı. Veriler, SPSS ve Excel programları kullanılarak; sayı ve yüzde dağılımları, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi ve tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi yöntemleriyle analiz edildi.
Bulgular: PBM’de hizmet alan hastaların semptom şiddetlerinin, daha yüksek olduğu belirlendi. Bir hafta ara ile gerçekleştirilen semptom değerlendirilmesinde, hastaneler arasında “yorgunluk, bulantı ve solunum güçlüğü” semptomları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05) ve genel bakım hizmeti alan hastaların bütün semptomlarında daha fazla iyileşme gerçekleştiği belirlendi. Ancak, PBM’de hizmet alan hastaların ortalama memnuniyet düzeyinin daha yüksek seviyede olduğu ve hastaneler arasındaki genel memnuniyet düzeyi farkının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05).
Sonuç: Kanser hastaları açısından, PBM’de palyatif bakım alınması, bir kamu hastanesinde genel bakım hizmeti almaya kıyasla, semptom seviyelerinin azaltılmasında daha az etkilidir, ancak daha yüksek hasta memnuniyeti sağlamaktadır.