Güray Özkumur1, Esma Kırımlıoğlu2, Ergi Kaya3, Necdet Demir2, Mehmet Arif Yeğin1

1Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Antalya, Türkiye
2Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, Antalya, Türkiye
3Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Devamlı radyofrekans, histolojik etkiler, pulsed radyofrekans, siyatik sinir.

Özet

Amaç: Radyofrekans (RF) ağrı tedavisi için yıllardır kullanılmaktadır. RF’in sinirler üzerindeki etkisi ve etki mekanizması halen net olarak ortaya konulmamıştır. Bu çalışmanın amacı; Pulsed RF (P-RF) ve Devamlı RF (C-RF)’nin oluşturduğu etkiyi ışık ve elektron mikroskobisi aracılığıyla incelemek ve farklılıklarını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 60 adet Rattus Norvegicus cinsi rat 6 gruba ayrılarak kullanılmıştır. Kontrol grubu alınmamıştır. Sham grubunda elektrotlar yerleştirilmiş ancak akım uygulanmamıştır. P-RF 120 saniye (sn), P-RF 240 sn, C-RF 120 sn, C-RF 240 sn, 42 ˚C’de diğer gruplara uygulanmıştır. Siyatik sinir kesitleri alınmış, ışık ve elektron mikroskopunda incelenmiştir.
Bulgular: Sham, P120 ve C120 grupları normal sınırlarda tespit edilmiştir. P240 grubunda bir takım morfolojik değişiklikler izlense de bütün örnekler incelendiğinde bu durumun ihmal edilebilir olduğu sonucuna varılmıştır. C240 grubunda ise hem miyelinli hem de miyelinsiz sinir liflerinde, ışık ve elektron mikroskopunda ağır deformasyon izlenmiştir. Schwann hücrelerinde dramatik yapısal bozukluklar gözlemlenmiştir.
Sonuç: P120, P240 ve C120 tedavileri siyatik sinirde herhangi bir deformiteye yol açmamıştır. C-RF 240 saniye uygulanması ise sinir yapısında patolojik değişikliklere yol açmaktadır.