Pregabalinin sıçanlarda antidepresan ve anksiyolitik etkileri ve mekanizmalarının incelenmesi
Şule Aydın1
, Cansu Kılıç Tatlıcı1, Mustafa Erhan Çivgin1, Zeynep Gül Yazıcı1, Cafer Yıldırım2, Setenay Dinçer Öner3, Fatma Sultan Kılıç1
1Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı, Eskişehir, Türkiye
2Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Binicilik Meslek Yüksekokulu, Eskişehir, Türkiye
3Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Eskişehir, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Pregabalin, depresyon, anksiyete, ilaç etkileşimleri, sıçan.
Özet
Amaç: Pregabalin, ilaca dirençli epilepside kullanılmaktadır. Ayrıca ağrılı sendromlarda analjezik etkisi vardır. Epilepsi ve nöropatik ağrısı olan hastalarda depresyon ve anksiyete yaygın şekilde görülmektedir. Pregabalin, anksiyolitik ve antidepresan ilaçlarla sık sık birlikte kullanılmaktadır. Bu çalışmada, pregabalinin antidepresan ve anksiyolitik etkilerinin araştırılması, bu etkilerinin diğer antidepresan ve anksiyolitik ilaçlarla ve kombine kullanımlarla karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Wistar Albino sıçanlar kullanıldı ve pregabalin (5, 10, 20, 40 mg/kg), amitriptilin, fluoksetin, ketamin ve diazepam, ayrıca bu ilaçların pregabalin 20 mg/kg ile kombinasyonları uygulandı. Yükseltilmiş artı labirent, zorlu yüzdürme ve lökomotor aktivite testleri yapıldı.
Bulgular: Yükseltilmiş artı labirent testinde pregabalin-10, 20, 40, amitriptilin, fluoksetin ve diazepamın açık kolda kalınan süreyi uzattığı tespit edildi. Pregabalin 20+fluoksetin kombinasyonunun, pregabalin 20’ye kıyasla süreyi uzattığı saptandı. Zorlu yüzdürme testinde pregabalin dozlarının hareketsiz kalma süresini uzattığı belirlendi. Amitriptilin, fluoksetin, diazepam ve ketaminin ise kontrole ve pregabalin dozlarına kıyasla süreyi kısalttığı tespit edildi. Pregabalin 20’nin, fluoksetin dışındaki ilaçlarla birlikte kullanıldığında ise hareketsiz kalma süresinin üzerindeki etkisinin tersine döndüğü görüldü. Lökomotor aktivite testinde, pregabalin 20, amitriptilin, ketamin ve diazepamın mesafeyi azalttığı saptandı.
Sonuç: Pregabalinin tüm dozlarında depresan etkisi ve doza bağlı olarak anksiyolitik etkisi tespit edildi. Pregabalinin; amitriptilin, ketamin ve diazepam ile kombine kullanıldığında bu ilaçların antidepresan etkilerini tersine çevirdiği saptandı. Bu nedenle pregabalin kullanan hastalarda amitriptilin yerine fluoksetinin kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Pregabalinin diğer ilaçlarla kombine kullanımı ilaç etkileşimi açısından da değerlendirilmelidir. Bu sonuçlar aynı zamanda farmakoekonomi açısından da dikkate değerdir.