Lütfiye Peker1, Nalan Celebi1, Ozgur Canbay1, Altan Sahin1, Banu Cakır2, Sennur Uzun1, Ulku Aypar1

1Hacettepe University Faculty Of Medicine Department Of Anesthesiology
2Hacettepe University Faculty Of Medicine Department Of Public Health

Anahtar Kelimeler: Kanser ağrısı tedavisi, tedavi engelleri, eğitim, opiofobi

Özet

Kanser hastalarında ağrı tedavisinin günümüz tıbbındaki ilerlemelere rağmen çeşitli nedenlerle yetersiz olduğu ve bu durumun ciddi sorunlara neden olduğu bildirilmektedir. Bu çalışmada üniversite hastemizdeki dahili ve cerrahi anabilim dallarında çalışan araştırma görevlisi ve uzman doktorların kanser ağrısı tedavisi ile ilgili fikir, bilgi ve yaklaşımlarının anket yöntemiyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen doktorların (n=428) %80’ine ulaşılabilmiş (n=341) ve bu doktorların da %83’ünden (n=284) yanıt alınabilmiştir (yanıt oranı %66.4). Yüzde 60’ı ağrısı olan kanser hastalarıyla haftada en az bir defa karşılaşan bu doktor grubunun, 2/3’nün tıp fakültesinde, 4/5’inin uzmanlık eğitimleri sırasında ağrı tedavisiyle ilgili eğitimi almadığı; alınan eğitiminse nicelik ve nitelik olarak kısıtlı, doktorları tatmin etmekten uzak olarak tanımlandığı görülmüştür. Doktorların ağrının yaygınlığının farkında oldukları, ancak gerçekte ve
kendi çalışma koşullarında tedavi edilebilirliği konusunda kötümser oldukları gözlenmiştir. Çalışmanın sonuçları ağrı tedavisinde sorunların giderilmesi için planlanacak eğitim ve stratejik yaklaşımlara özgün hedeşer göstermektedir. Doktorların çoğunluğu sağlık personeli ya da sisteminin, hastalardan kaynaklanan sorunlardan daha önemli olduğunu
düşünmekte; ağrı tedavisine, kanser tedavisine göre öncelik vermekte, ancak yarısı opioid reçetesi yazarken, yasal düzenlemeler nedeniyle etkilenmekte; yaklaşık 3/4’ü ise, opioid kullanımının yüksek oranlarda psikolojik bağımlılık ya da ilaç suistimaline neden olduğuna inanmaktadır. Doktorların 2/3’ü kendini yetersiz hissetmekteyken, özellikle opioidlerle ilgili bilgi, beceri, eğitim ve deneyim gerektirebilecek bazı konularda yoğunlaşan yetersizliklerin söz konusu olduğu gözlenmiştir. Opioidler ya da adjuvan ilaçlar düşük oranlarda tanınmakta, ağrı fizyolojisiyle ilgili nosiseptif terimi ise doktorların yalnızca % 15’i tarafından doğru olarak bilinmektedir.