Total abdominal histerektomide preemptif intravenöz parasetamolün analjezik etkisi
Semih Arıcı1, Alp Gurbet2, Gürkan Türker1, Belgin Yavaşcaoğlu1, Şükran Şahin2
1Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Bursa
2Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı, Bursa
Anahtar Kelimeler: Laparatomi, morfin; parasetamol; ameliyat sonrası analjezi.
Özet
Amaç: Parasetamol, primer olarak santral sinir sistemi üzerinde santral siklooksijenaz inhibisyonu yoluyla ve olasılıkla serotoninerjik sistemle indirekt etki ettiğine inanılan nonopioid bir ajandır. Bu çalışmada, laparatomi ile total abdominal histerektomi yapılan olgulara intravenöz (iv) 1 gr parasetamol, preoperatif veya intraoperatif verilerek ameliyat sonrası analjezik etkisinin saptanması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Elektif total abdominal histerektomi yapılacak 90 olgu randomize edilerek eşit üç gruba ayrıldı. Grup I’deki olgulara indüksiyondan 30 dakika önce 1 gr iv parasetamol, Grup II’deki olgulara cilt insizyonu kapatılmadan önce 1 gr iv parasetamol, Grup III’deki olgulara indüksiyondan 30 dakika önce ve cilt insizyonu kapatılmadan önce 100 ml iv serum fizyolojik verildi. Ameliyat sonrası tüm olgulara morfin ile iv hasta kontrollü analjezi uygulandı. Ameliyat sonrası dönemde olguların dinlenme ve hareket halindeki ağrı skorları, sedasyon skorları, hemodinamik parametreler, morfin tüketimi, yan etkiler, hasta ve hemşire tedavi memnuniyeti, hastanede kalış süreleri izlenerek kaydedildi.
Bulgular: Kontrol grubunda hareket ve dinlenme halindeki ağrı skorları ve ameliyat sonrası tüm zaman dilimlerindeki morfin tüketimi ile kümülatif morfin tüketimi Grup I ve Grup II’den anlamlı olarak yüksek bulundu. Grup I ile Grup II karşılaştırıldığında Grup II’de toplam morfin tüketimi anlamlı olarak yüksek bulundu. Hiçbir olguda parasetamolün intraoperatif ve postoperatif hemodinami üzerine olumsuz etkileri saptanmadı. Sonuç: Total abdominal histerektomi operasyonu olan olgularda uygulanan preemptif 1 gr iv parasetamolün ameliyat sonrası dönemde etkin bir analjezi sağladığı, ameliyat sonrası morfin tüketimini ve yan etkileri azaltarak, hasta memnuniyetini arttırdığı saptandı.