Alt ekstremite kemik cerrahisinde hasta kontrollü analjezide ondansetronun tramadol ve morfin tüketimine etkisi

Özet

Çalışmamızda, alt ekstremite cerrahisinde postoperatif analjezi amaçlı hasta kontrollü analjezi yöntemiyle morfin ve tramadol uygulanan hastalara, antiemetik proflaksisi amacıyla ondansetron uygulanmasının analjezik tüketimi üzerine etkisini araştırmayı planlandık.
Etik kurul onayı alındıktan sonra alt ekstremite cerrahisi planlanan ASA I-II grubu 100 hasta çalışma kapsamına alındı. Hastalar anestezi indüksiyonundan sonra rastgele dört gruba ayrıldı. Grup I’ e operasyon bitiminden bir saat önce 1.5 mg kg-1 tramadol yükleme dozu uygulandıktan sonra HKA pompası set doz 0.3 mg kg-1, kilitli kalma süresi 10 dakika olacak şekilde analjezi sağlandı. Grup II’de ek olarak anestezi indüksiyonundan sonra 0.1 mg kg-1 ondansetron uygulandı. Grup III’e operasyon bitiminden 30 dakika önce 0.15 mg kg-1morfin yükleme dozu uygulandıktan sonra HKA pompasıyla HKA set doz 0.03 mg kg-1, kilitli kalma süresi 10 dakika olacak şekilde analjezi sağlandı.Grup IV’e ek olarak anestezi indüksiyonundan sonra 0.1 mg kg-1 ondansetron uygulandı.
Tüm gruplarda; ağrı skorları (VAS), bulantı, kusma ve sedasyon skorları, analjezik tüketimleri ve olası yan etkiler postoperatif 5., 15., 30., 45. dakikalar, 4., 8., 12. ve 24. saatlerde değerlendirildi.
Hastaların postoperatif VAS, bulantı, kusma ve sedasyon skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Analjezik tüketimi Grup I ve II karşılaştırıldığında ilk 45 dakikada istatistiksel olarak anlamlı değil iken 4., 8., 12. ve 24. saatlerde grup II’de anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı. Grup III ve IV karşılaştırıldığında tüm zamanlarda analjezik tüketiminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.
Sonuç olarak, HKA yöntemiyle tramadol ve morfin uygulanan hastalarda ondansetronun tramadol tüketimini artırırken morfin tüketimini etkilemediği kanısına varılmıştır.