Farklı yollarla olan opiod uygulamalarının yaşlı hastalardaki psikolojik fonksiyonlara etkisi
Nurten İnan1, Türkay Çakan1, Mehmet Özen1, Nihan Aydın1, Dilek Gürel2, Bülent Baltacı1
1Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji Kliniği
2Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Klinik Psikolog
Anahtar Kelimeler: postoperatif analjezi, psikolojik fonksiyonlar, ortopedi, yaşlılık, morfin
Özet
Epidural ve intravenöz morfin uygulamaları sırasında hastaların psikolojik durumunda oluşan değişiklikler yeterince bilinmemektedir.Epidural ve intravenöz olarak uygulanan morfinin plazma konsantrasyonlarının benzer olduğu ancak serebrospinal sıvıdaki konsantrasyonlarının farklı olduğu ise bilinmektedir.Bu randomize tek kör çalışmada major ortopedik girişimler sonrası uygulanan iki farklı analjezik rejimin yaşlı hastaların psikolojik ve mental fonksiyonları üzerine olan etkileri araştırılmıştır.Hasta kontrollü analjezi yöntemi kullanılarak E grubundaki hastalara epidural yoldan, IV grubundaki hastalara ise intravenöz yoldan morfin uygulanmıştır. Tüm hastaların psikolojik durumu Kısa Semptom Envanteri kullanılarak operasyondan bir gün önce ve operasyondan iki gün sonra değerlendirilmiştir. Kısa Semptom Envanterinin sonuçları Rahatsızlık Ciddiyet İndeksi (RCİ) kullanılarak yorumlanmıştır.Bu indeks kullanılarak ayrıca depresyon, somatizasyon, obsesif-kompulsif kişilik, anksiyete, kişiler arası duyarlılık, fobik anksiyete, düşmanlık, paranoid düşünce ve psikotizm gibi dokuz farklı (alt grup) psikolojik durum ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır.Preoperatif ve postoperatif RCİ sonuçları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05).Sadece kişiler arası duyarlılık alt skalası IV grupta basal değere göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.001).Preoperatif Kısa Semptom Envanteri ve alt grup değerlendirme sonuçları her iki grupta da toplam morfin tüketimi ile ilgili bir korelasyon ortaya koymamıştır (p>0.05)
Bu çalışma, epidural ve intravenöz morfin kullanımı sonrasında her iki gruptaki hastalarda da postoperatif dönemde psikolojik streste artış olmadığını göstermiştir.Ancak intravenöz morfin alan hastalarda, postoperatif dönemde kişiler arası iletişimi gösteren paremetrelerde olumlu sonuçlar elde edilmiştir