Dolu bardak testinin kronik bel ağrılı hastalarda geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Hatice Ağır1
, Müyesser Aras2
, Esra Dilek Keskin1
, Hafsa Feyza Özer1
, Gülten Karaca1
, Ufuk Ergün3
, Serap Yörübulut4
1Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kırıkkale, Türkiye
2Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara, Türkiye
3Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Kırıkkale,Türkiye
4İstatistik, Fen Edebiyat Bölümü, Kırıkkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Kırıkkale, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, dolu bardak testi, geçerlilik, güvenilirlik.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kronik mekanik bel ağrısı olan hastalarda ağrı düzeylerinin Dolu Bardak Testi ile değerlendirilerek geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını yapmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kronik bel ağrısı olan 18 yaşın üstündeki 100 hasta (70’i kadın, 30’u erkek) dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri ile demografik ve klinik verileri kaydedildi. Hastaların ağrı durumu Görsel Analog Skalası ve Dolu Bardak Testi; fonksiyonel durumu Oswestry Özürlülük İndeksi; yaşam kalitesi ise Nottingham Sağlık Profili ile değerlendirildi. Hastalara ilk gün birbirinden bağımsız iki gözlemci (G1 ve G2) tarafından Dolu Bardak Testi uygulandı. Ayrıca hastalar aynı gün G1 tarafından Görsel Analog Skalası, Oswestry Özürlülük İndeksi ve Nottingham Sağlık Profili ile değerlendirildi. İlk uygulamadan üç gün sonra hastalara, G1 tarafından Dolu Bardak Testi tekrar uygulandı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56,04±12,33 yıl, beden kitle indeksi ortalamaları 27,7±4,3 kg/m² idi. Dolu Bardak Testinin güvenilirlik analiz değerlendirmesinde gözlemci içi uyumu gösteren ICC değeri 0,989, gözlemciler arası uyumu gösteren ICC değeri 0,984 ve Cronbach’s alfa güvenilirlik katsayısı ise α=0,994 olarak bulundu. Ölçek geçerliliği test edildiğinde Dolu Bardak Testinin Görsel Analog Skalası, Oswestry Özürlülük İndeksi ve Nottingham Sağlık Profilinin sosyal izolasyon hariç tüm alt grupları ile arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,01).
Sonuç: Dolu Bardak Testinin kronik mekanik bel ağrısı olan hastalarda ağrıyı ve fonksiyon kaybını değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görüldü. Düşük eğitim seviyeli ve ileri yaş hastalarda Dolu Bardak Testinin basit ve kolay bir test olduğunu düşünmekteyiz.