Gül Deniz Yılmaz Yelvar1, Murat Dalkılıç2, Yasemin Çırak3, Yasemin parlak demir4, Beyza Nur Karadüz5, Mümüne Merve Parlak6

1Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Kıbrıs Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs
2Egzersiz ve Fizyoterapi Bölümü, Başkanlık Görevlisi, Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri
3İstinye Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
4Fizyoterapi ve Rehabilitasyonda Bağımsız Araştırmacı
5Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
6Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı, Sivas, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Bel sağlığı tarama ölçeği, non-spesifik bel ağrısı, güvenirlik; Türkçe versiyon; geçerlik.

Özet

Amaç: Fizyoterapi değerlendirmelerinde genellikle bel ağrılı hastaların prognozunu etkileyebilen psikososyal faktörler gözardı edilmektedir. STarT Bel Sağlığı Tarama Ölçeği (SBST) fiziksel ve psikososyal faktörlerin incelenerek risk seviyeleri konusunda klinisyenlere yardımcı olabilmektedir. Çalışmanın amacı STarT Bel Sağlığı Tarama Ölçeği’nin kültürel adaptasyon, iç tutarlılık, test-tekrar test güvenirliği ve yapı geçerliğini kapsayan psikometrik özelliklerinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya non-spesifik bel ağrısı olan 120 birey dahil edildi. Bireylere Roland Morris Engellilik Anketi, Oswestry Özürlülük İndeksi, Beck Depresyon Envanteri, Tampa Kinezyofobi Ölçeği ve STarT Bel Sağlığı Tarama Ölçeği uygulandı. İlk değerlendirmeden 1 hafta sonra aynı ölçümcü tarafından değerlendirmeler tekrar edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin ortalama yaşının 35,54±12,45 yıl olduğu görüldü. Tüm ölçeğin güvenirliğinin Cronbach alfa katsayısı tüm ölçek için 0,747, psikososyal alt ölçeğinin ise 0,738’di. STarT Bel Sağlığı Tarama Ölçeği’nin test-tekrar test güvenirliği (ICC: 0,90–0,93) mükemmeldi. STarT Bel Sağlığı Tarama Ölçeği ve diğer ölçümlerin Pearson korelasyon katsayıları: Roland Morris Engellilik Anketi için çok iyi (r=0,678, p<0,001), Tampa Kinezyofobi Ölçeği’nin iyi (r=0,473, p<0,001), Oswestry Özürlülük İndeksi için iyi (r=0,541, p<0,001) ve Beck Depresyon Envanteri için orta (r=0,336, p<0,001) olarak bulundu.
Sonuç: Start Bel Sağlığı Tarama Ölçeği’nin (STarT-TR) Türkçe versiyonu non-spesifik bel ağrılı bireyler için uygundur ve güvenirliği mükemmeldir. Start Bel Sağlığı Tarama Ölçeği, fiziksel ve psikososyal faktörlerden etkilenen hastaların prognozlarını değerlendirmelerinde klinisyenlere, yardımcı olabilir.